Sąd może rozwiązać małżeństwo przez rozwód:
Najogólniej mówiąc, wina to takie zachowania małżonka lub obojga małżonków, które doprowadziły do rozpadu małżeństwa. Najczęściej:
Ważne jest także kiedy – w jakim momencie – doszło do rozkładu pożycia małżonków (całkowitego i trwałego). Dla sądu, będą się liczyć zachowania, które spowodowały zerwanie więzi między małżonkami, a nie te wydarzenia, które nastąpiły już po tym.
Przykładowo, jeżeli małżonkowie od dawna ze sobą nie współżyją, wyraźnie przestali się kochać, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego i jest to stan trwały – związanie się jednego z małżonków z inną osobą może nie być ocenione jako zawinione. Sąd może ustalić, że zdrada nie była przyczyną a skutkiem rozpadu więzi małżeńskich. W większości przypadków jednak, zdrada oznacza winę (a przynajmniej współwinę).
Inny przykład: żona odchodzi od męża alkoholika, który znęca się nad rodziną. Porzuca go, po kilku nieudanych próbach ratowania małżeństwa i wielu niedotrzymanych obietnicach zmiany na lepsze. Nawet jeśli zwiąże się z innym mężczyzną, może nie być uznana za współwinną (mimo porzucenia i związania się z inną osobą), bo rozkład więzi małżeńskich nastąpił już wcześniej – za sprawą postępowania męża.
W przypadku rozwodu z orzekaniem o winie, konieczne jest przedstawienie dowodów świadczących przeciwko małżonkowi. Mogą to być:
Co bardzo WAŻNE, dla sądu, nie będzie miało znaczenia, jeżeli jedno z małżonków ponosi winę większą, a drugie mniejszą. Sąd nie stopniuje winy- nie ma takiej możliwości. Nawet jeżeli wina jednego z małżonków jest większa, a drugiego nieznaczna, sąd orzeknie rozwód z winy obu stron. Orzeczenie wyłącznej winy męża albo żony możliwe jest tylko, gdy drugiej stronie trudno przypisać jakąkolwiek winę za rozkład pożycia stron.
Postępowanie rozwodowe, w którym sąd ma orzec o winie stron, trwa znaczniej dłużej rozwód bez orzekania o winie. Jest to spowodowane koniecznością przeprowadzenia wielu dowodów (często kilku- kilkunastu świadków) na okoliczność przyczyn rozpadu związku, sposobu zachowywania się małżonków, wzajemnych relacji w małżeństwie. Przesłuchanie jednego świadka może potrwać 15 minut albo godzinę. Kiedy ktoś nie stawi się na rozprawę, odracza się ją na kolejny termin (za kilka miesięcy). W toku sprawy wypływają nowe okoliczności, które rodzą potrzebę nowych wniosków dowodowych. Często jedno z małżonków (czasem oboje) jest niezadowolone z wyroku i składa apelację, co dodatkowo wydłuża czas procesu.
Rozwód bez orzekania o winie trwa znacznie krócej. Oczywiście zakładając, że między małżonkami nie ma konfliktu w kwestii wysokości alimentów czy opieki nad dziećmi. Wówczas wystarczy jedna lub dwie rozprawy sądowe.
